Ontslag
Vlotter van werk naar werk en meer ruimte voor persoonlijke omstandigheden
De coalitiepartijen benadrukken dat de stap van werk naar werk vlotter moet, maar ook dat werkgevers wendbaar moeten kunnen blijven in een veranderende arbeidsmarkt. De coalitiepartijen stellen daarom voor dat het afspiegelingsbeginsel wordt aangepast, zodat bij ontslag persoonlijke omstandigheden nadrukkelijker kunnen worden meegewogen.
Modernisering van concurrentiebeding
Op dit moment is een wetsvoorstel aanhangig die het concurrentiebeding moet moderniseren, zodat werknemers meer ruimte krijgen om een overstap te maken. In het coalitieakkoord wordt het belang daarvan benadrukt en lijkt het nieuwe kabinet die ingeslagen weg te willen voortzetten.
Hervorming van transitievergoeding
De coalitie stelt voor de transitievergoeding te hervormen zodat deze weer primair de transitie van werk naar werk ondersteunt. De (besteedbaarheid van de) vergoeding wordt daarbij gekoppeld aan de (nieuwe) LLO infrastructuur. LLO staat voor Leven Lang Ontwikkelen en omvat een netwerk van voorzieningen en samenwerkingsverbanden dat mensen helpt om tijdens hun loopbaan hun kennis en vaardigheden te blijven ontwikkelen. Werkgevers die tijdig en voldoende investeren in bij- en omscholing en zich maximaal inzetten voor re-integratie onder de Wet verbetering poortwachter, krijgen volgens het plan een lagere of zelfs geen verplichting tot betaling van de (nieuwe) transitievergoeding.
Einde aan compensatie transitievergoeding
Momenteel kunnen werkgevers bij het UWV om een compensatie vragen voor de transitievergoeding die is betaald aan een werknemer die (langer dan) twee jaar ziek is. In het coalitieakkoord is het voornemen opgenomen om de compensatieregeling voor de transitievergoeding na langdurige arbeidsongeschiktheid voor álle werkgevers te laten vervallen. Het coalitieakkoord gaat daarmee verder dan het wetsvoorstel dat nu voorligt bij de Tweede Kamer en dat per 1 juli 2026 in werking moet treden. Dat wetsvoorstel ziet enkel op de afschaffing van de compensatie voor grote werkgevers.
Zzp’ers
De Zelfstandigenwet in plaats van de Vbar
De coalitie is voornemens het rechtsvermoeden van werknemerschap uit de Vbar in te voeren, samen met de sectorale rechtsvermoedens en de toetsingscommissie uit de Zelfstandigenwet. Het verduidelijkingsdeel uit de wet Vbar, dat tot doel heeft het onderscheid tussen werknemers en zelfstandigen wettelijk te verankeren, wordt geschapt. Voor dat doel wordt de Zelfstandigenwet ingediend bij de Tweede Kamer.
Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering
De behandeling van de wet Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (Baz) wordt voortgezet, met een opt-outmogelijkheid voor de zelfstandige die zich privaat verzekert.
Arbeidsvoorwaarden
- De werkkostenregeling wordt vereenvoudigd. Ook krijgen werkgevers de mogelijkheid om werknemers vanuit de werkkostenregeling te helpen met het aflossen van de studieschuld.
- Het betalen van werknemers in aandelen(opties) wordt eenvoudiger. Op die manier kunnen start- en scale ups makkelijker groeien.
- Arbeidsmarktdiscriminatie wordt actiever aangepakt. Dit gaat invloed hebben op werving, selectie en arbeidsvoorwaarden.
- De cao blijft belangrijk. De coalitie wil dat de cao’s breed gedragen blijven en tegelijkertijd moderner worden. Zo moet er meer draagvlak komen, minder regeldruk en meer ruimte voor innovatieve bedrijfstakken.
- Het verlofstelsel wordt eenvoudiger. Het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’ wordt daarbij uitgangspunt genomen. De coalitie wil doorgaan met (vrijwel) gratis kinderopvang voor werkende ouders.
Sociale zekerheid
Hervorming WW
De coalitie heeft zich ten doel gesteld de WW meer activerend en passend bij ‘van werk naar werk’ te maken. Het voorstel is om de WW hoger te maken aan het begin en te verkorten van (maximaal) twee naar één jaar.
Hervorming WIA
Omdat het huidige arbeidsongeschiktheidsstelsel vast loopt wil de coalitie ook de WIA hervormen op diverse gebieden, waarbij de concrete wens om IVA (volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid) voor nieuwe gevallen af te schaffen in ieder geval opvalt.
Hervorming Participatiewet
Ook de Participatiewet moet worden aangepakt. De coalitie stelt voor de Participatiewet te herzien, met als kern dat de focus komt te liggen op intensieve begeleiding van mensen die vanuit de Participatiewet de stap naar werk nog niet hebben kunnen zetten. Dat moet worden ondersteund met investeringen in gemeenschappen en een betere samenwerking met (sociale) werkgevers. Voor de kleine groep die daadwerkelijk niet kan werken, is het plan om de verplichting om (steeds opnieuw) richting arbeid te bewegen te beperken.
Pensioen
De coalitie stelt voor om per 1 januari 2033 de AOW-leeftijd direct te koppelen aan de levensverwachting, om de AOW ook in de toekomst betaalbaar te kunnen houden. Dit betekent -waarschijnlijk- dat de AOW-leeftijd de komende jaren gaat stijgen, omdat de levensverwachting dit ook doet.
Buitenlandse arbeidskrachten
Meer verantwoordelijkheid voor werkgevers
In het coalitieakkoord staat dat werkgevers meer verantwoordelijkheid krijgen om arbeidsmigranten te huisvesten. Ook wil de coalitie afrekenen met de situatie waarin wonen en werk zo elkaar vastzitten, dat iemand bij beëindiging van het dienstverband op straat komt te staan.
Driejarige pilot
De coalitie wil een pilot van drie jaar starten om actief en gericht goed geschoolde arbeidskrachten in vooraf afgebakende sectoren naar Nederland te halen. Hierbij gelden strenge voorwaarden, zoals een salariseis en een huisvestingseis.
Asielzoekers sneller aan het werk
Asielzoekers met een goede kans op een verblijfsvergunning mogen al na drie maanden aan het werk, in plaats van zes. Ook wil het kabinet de procedure vereenvoudigen door een alternatief voor de tewerkstellingsvergunning te introduceren. Kansarme asielzoekers krijgen juist geen recht om te werken.
Tot slot
Een nieuw coalitieakkoord met nieuwe en ambitieuze plannen. Als deze voornemens worden omgezet in wetgeving, liggen opnieuw ingrijpende wijzigingen in het arbeidsrecht in het verschiet. ‘Never a dull moment’! Wij houden u op de hoogte van de relevante ontwikkelingen.
