‘Arbeidskrachten ter beschikking stellen’ conform de WAADI
Van arbeidskrachten ter beschikking stellen is kort gezegd sprake als een partij (de uitlener) een arbeidskracht levert aan een andere partij (de inlener), waarbij de arbeidskracht bij de inlener werkt onder diens leiding en toezicht.
Tijdlijn met belangrijke momenten
- Vanaf 1 november 2026 moeten uitleners die beschikken over een keurmerk van de Stichting Normering Arbeid (SNA, die in dit verband periodiek controles uitvoert) zich melden bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) om gebruik te maken van een overgangsregeling. Die regeling maakt het mogelijk om vanaf 1 januari 2028 toch arbeidskrachten te blijven uitlenen, in afwachting van de definitieve beoordeling van de toelatingsaanvraag. Voor uitleners zonder SNA-keurmerk bestaat die mogelijkheid niet.
- Vanaf 1 januari 2027 treedt de Wtta in werking. Uitleners kunnen dan hun toelatingsaanvraag indienen bij de NAU.
- Uiterlijk 1 juli 2027 moeten alle aanvragen binnen zijn bij de NAU.
- Per 1 januari 2028 begint de Nederlandse Arbeidsinspectie met handhaven. Bedrijven zonder toelating (of geldig beroep op het overgangsrecht) mogen géén arbeidskrachten (meer) ter beschikking stellen. Andersom mag u als inlener vanaf dat moment dus geen personeel meer inlenen van niet-toegelaten uitleners.
De toelatingsprocedure
Om toegelaten te worden tot het nieuwe uitleenstelsel moeten uitleners aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo wordt beoordeeld of een uitlener aan een specifiek ‘normenkader’ voldoet. Indien de uitlener niet kan aantonen dat zij aan dat normenkader voldoet, wordt de uitlener niet toegelaten door de NAU. Het normenkader ziet onder andere op correcte en tijdige betaling van loon, gelijke beloning voor gelijk werk, tijdige en juiste afdracht van loonheffingen en btw en veilige arbeidsomstandigheden. Ook mag de uitlener alleen mensen uitzenden die in Nederland mogen werken (met de juiste vergunning). Een geldig SNA-keurmerk kan bij de eerste aanvraag vaak dienen als bewijs dat aan dit normenkader is voldaan.
Verder moet een uitlener, wanneer het geen buitenlandse onderneming is, een Verklaring Omtrent Gedrag voor rechtspersonen (VOG) afgeven. Ook moet een uitlener, behoudens enkele uitzonderingen, een waarborgsom afdragen van € 100.000,00. Deze waarborgsom kan worden aangesproken indien de uitlener zijn financiële verplichtingen jegens uitzendkrachten niet nakomt.
Als de NAU de aanvraag goedkeurt, wordt de uitlener voor vier jaar toegelaten en ingeschreven in een openbaar register. Ook in die periode blijven er controles plaatsvinden. De uitlener moet na vier jaar een nieuwe aanvraag indienen.
Wat moet u als inlenend dakdekkersbedrijf doen?
Na 1 januari 2028 mag u dus alleen nog inlenen via toegelaten uitzenders. U moet dat zelf controleren. Zoals genoemd, wordt een uitlener ingeschreven in een openbaar register wanneer hij is toegelaten. Dat register wordt beheerd door de NAU. Voor u als inlener is dat een belangrijk controlemiddel: staat een partij in het register, dan weet u dat deze (in ieder geval op dat moment) aan de wettelijke eisen voldoet. Omdat een toelating vier jaar geldt en tussentijds kan worden ingetrokken, is het verstandig om niet alleen nieuwe relaties te controleren, maar ook bestaande relaties periodiek te blijven controleren.
Vergeet daarbij niet dat verschillende soorten partijen arbeidskrachten bij u kunnen laten werken. Als u bijvoorbeeld werkt met een financieel adviesbureau, IT-dienstverlener of een andere externe partij waarvan medewerkers feitelijk onder uw leiding en toezicht werken, dan kan zo’n partij óók onder de Wtta vallen en dus toelatingsplichtig zijn.
Als inlener doet u er verstandig aan om:
- Uw huidige inleen- en samenwerkingsconstructies in kaart te brengen. Via welke uitzendbureaus, detacheringsbureaus, payrollbedrijven of bemiddelaars schakelt u personeel in? Welke onderaannemers zetten op hun beurt weer mensen in op uw werk? Als u dat overzicht scherp heeft, kunt u per partij beoordelen of de Wtta een rol speelt.
- Het register te raadplegen voordat u een nieuwe uitlener inschakelt én te controleren of de door u ingeschakelde uitleners nog toegelaten zijn. Staat de uitlener in het register, dan weet u dat zij (op dat moment) aan de wettelijke eisen voldoet. U kunt ook aan de uitlener om schriftelijk bewijs van de toelating vragen (bijv. een kopie van de bevestiging van de NAU). Zorg dat u uw administratie op orde heeft: houd gegevens van ingeleende arbeidskrachten bij en zorg dat u bij een controle kunt aantonen dat u heeft gecontroleerd dat u deze via een toegelaten uitlener inleent.
- Uw inleenovereenkomsten aan te passen of aanvullende afspraken te maken. In uw inleenovereenkomsten kunt u opnemen dat de uitlener garandeert dat zij tijdig een toelatingsaanvraag doet, dat zij voldoet aan het normenkader en u direct informeert als er iets verandert aan de toelatingsstatus. Daarnaast is het verstandig om uw positie te waarborgen voor als het misgaat: leg vast dat u de samenwerking mag opschorten of beëindigen als de uitlener geen toelating meer heeft en dat de uitlener u vrijwaart voor boetes en schade die voortvloeien uit de niet-naleving van de Wtta.
Toezicht en handhaving
De Nederlandse Arbeidsinspectie is belast met het toezicht op de toelatingsplicht en start op 1 januari 2028 met handhaving. In dat kader stelt de Nederlandse Arbeidsinspectie in concrete gevallen vast of uitleners daadwerkelijk zijn toegelaten en of inleners daadwerkelijk alleen arbeidskrachten inlenen van toegelaten uitleners.
Wordt geconstateerd dat u inleent van een niet-toegelaten uitlener, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie een boete opleggen. Overtreding zou zelfs kunnen leiden tot het stilleggen van de werkzaamheden. Los van die formele sancties speelt er dus ook een praktisch risico: als u samenwerkt met een niet-toegelaten uitlener, kan het zijn dat u van de ene op de andere dag geen gebruik meer kunt maken van hun personeel, met alle gevolgen voor uw project van dien.
Afsluitend
De Wtta heeft grote gevolgen voor uitleners en inleners. Inleners moeten er voornamelijk voor waken dat zij geen arbeidskrachten inlenen van een niet tot het uitleenstelsel toegelaten uitlener. Door nu al zicht te krijgen op uw inleenconstructies, het gesprek aan te gaan met uw uitleners en uw contracten aan te passen, zorgt u ervoor dat u niet voor verrassingen komt te staan.
